Türkiye’de, Aralık 2025 itibarıyla “.TR Ağ Bilgi Sistemi” (TRABİS) kayıtlarında yer alan aktif “.tr” alan adı sayısı 1,3 milyona yükseldi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, “.tr” alan adlarının yönetimi 1991 yılından bu yana Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütülmekteydi. Ancak 2008 yılında yürürlüğe giren 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ile bu sorumluluk, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devredildi. Bakanlık, 7 Kasım 2010’da yayımlanan “İnternet Alan Adları Yönetmeliği” ile “.tr” uzantılı alan adlarının tahsisi ve yönetim süreçlerini BTK’ya verdi.
TRABİS sistemi, 14 Eylül 2022’de faaliyete geçti ve bu tarihten itibaren alan adı tahsislerinde önemli bir artış yaşandı. 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan değişikliklerle alan adı yönetiminde güncellemeler yapıldı. Yeni düzenlemelerle birlikte, “.a.tr” yapısındaki alan adlarının tahsis sürecinde kamu kurumlarına ve yarıdan fazla kamuya ait kuruluşlara öncelik tanındı.
Ayrıca, “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adları için tahsis ücretleri bulunmamakta. TRABİS öncesinde Türkiye’de yaklaşık 460 bin aktif alan adı vardı, ancak sistemin devreye girmesiyle birlikte toplam aktif alan adı sayısı 1,3 milyona ulaştı. Bu artışta, 988 bin 743 adetle “com.tr” uzantılı internet siteleri en yüksek paya sahipken, “tr” uzantılı siteler 180 bin 62, “org.tr” uzantılı siteler 29 bin 974 ve “net.tr” uzantılı siteler 27 bin 386 olarak sıralanıyor.
Ayrıca, “.web”, “.av”, “.bel” ve “.edu” gibi çeşitli mesleklere yönelik alan adları da kaydedilmiş durumda. İnternet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de, yüzde 6’sı Almanya’da, yüzde 5,3’ü ABD’de, yüzde 2,1’i Fransa’da, yüzde 1,6’sı Hollanda’da, yüzde 0,9’u Kanada’da, yüzde 0,7’si ise İngiltere’de hizmet vermektedir.
Alan adı uyuşmazlıklarının çözümü için BTK tarafından “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması” (UÇM) düzenlenmiş olup, bu mekanizma ahlaki ve adil bir çözüm sunmaktadır. TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı ya da ihlaliyle ilgili anlaşmazlıklar için alternatif çözüm yolları sunarak mahkemeye gitmeden sorunları çözmeyi hedefliyor. Bu amaçla Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi işbirliği yapmaktadır.
About the Author
